رفتن به بالا
  • یکشنبه - ۲۱ سنبله ۱۳۹۵ - ۰۹:۲۱
  • کد خبر : ۱۸۷۲
  • چاپ خبر : نمایشگاه اتباع بیگانه در شهر سعدی و حافظ
گزارشی از فرهاد حقیار:

نمایشگاه اتباع بیگانه در شهر سعدی و حافظ

روز سه‌شنبه هفته پیش، نیروهای انتظامی ایران در ولایت شیراز، مکشوفات ۴۸ ساعتی‌شان را زیر نام “مکشوفات کلانتری شیراز”، به […]

روز سه‌شنبه هفته پیش، نیروهای انتظامی ایران در ولایت شیراز، مکشوفات ۴۸ ساعتی‌شان را زیر نام “مکشوفات کلانتری شیراز”، به نمایش گذاشتند.
از موترهای دزدیده‌شده، مشروبات الکلی، مواد مخدر، اجناس قاچاقی، فیلم‌های مستهجن تا سلاح‌های غیر مجاز، از مواردی بودند که با استقبال زیاد شهروندان ایران مواجه شد.
اما دستاوردهای پولیس شیراز به این موارد خلاصه نمی‌شد و شماری از مهاجران بازداشت‌شده افغان تحت عنوان “اتباع بیگانه” نیز در حصارهای فلزی که شباهت زیادی با قفس داشتند، با چشمان بسته و بدون هیچ تحرکی به نمایش گذاشته شدند.
پس از نشر تصاویر مهاجران افغان در حصار قفس‌های فلزی شماری از مقام‌های افغان، فرهنگیان، نمایندگان مردم، استادان دانشگاه و سایر شهروندان افغانستان واکنش‌هایی را در قبال عملکرد پولیس شیراز نشان دادند.
تعدادی از شهروندان افغانستان اقدام اخیر پولیس ایران را ناجوان‌مردانه و خلاف موازین انسانی و اسلامی خواندند. وزارت مهاجران و عودت‌کنندگان افغانستان برخورد نیروهای انتظامی شیراز با مهاجران افغان را عمل “غیرانسانی، توهین‌آمیز و تعرض به کرامت انسانی” خوانده است.
در اعلامیه منتشر شده از سوی وزارت مهاجران افغانستان ضمن تقبیح این عمل‌کرد آمده است: “تردیدی نیست که این رفتار در تضاد با موازین حقوق بشری، کنوانسیون ۱۹۵۱ و پروتکول ۱۹۶۷ حقوق مهاجران و خلاف تفاهم‌‌‌‌‌‌نامه‌های هردو کشور در ارتباط به مهاجران می‌باشد.”
پس از آن‌که خبرگزاری ایسنا تصاویر مهاجران افغان را نشر کرد، در کنار سایر ولایت‌های افغانستان واکنش باشندگان در هرات به این خبر، رنگ و رخ‌های زیادی داشته است.
محمدرضا خوشک نماینده هرات در مجلس نمایندگان عمل‌کرد پولیس ایران را داعش‌وار خوانده و نگاشته است: “می‌گویند در شهری که سعدی گفته “تو کز محنت دیگران بی‌غمی/ نشاید که نامت نهند آدمی” مردمانش انسان‌ها را داعش‌وار در قفس به نمایش می‌گذارند.”
این شعر در شبکه‌های اجتماعی در حالی میان شهروندان افغانستان دست‌به‌دست می‌شود که تا کنون وزارت خارجه افغانستان واکنش جدی‌ای را در زمینه نشان نداده است.
نمایندگان شورای ولایتی هرات نیز با نکوهش رفتار پولیس ایران با مهاجران افغان، عمل‌کرد آن‌ها را خلاف روابط همسایه‌داری می‌دانند. حبیب‌الرحمن پدرام، نماینده مردم در شورای ولایتی هرات، ادعا می‌کند که دولت ایران همواره با مهاجران افغان به‌گونه غیرانسانی و تبعیض‌آمیز برخورد کرده و می‌گوید این برخورد خلاف روحیه انسانی، اسلامی و همسایه‌داری است. آقای پدرام گفت: “در قفس‌کردن مهاجران افغانستانی از سوی پولیس ایران، اوج رذالت و نژادپرستی آنان را به نمایش می گذارد.”
به گفته آقای پدرام وزارت خارجه افغانستان به صورت خاص باید به این رفتار ضدانسانی حکومت ایران اعتراض رسمی داشته باشد و سفیر ایران برای توضیح باید به وزارت خارجه فراخوانده شود.”
در عین حال، این رویداد واکنش استادان دانشگاه را نیز برانگیخته است. عبدالوهاب صدیقی، استاد دانشکده خبرنگاری دانشگاه هرات از برخورد دوگانه مقام‌های ایرانی با اتباع خارجی در ایران سخن گفته، ادعا دارد که دولت افغانستان سیاست درستی ندارد تا از حقوق شهروندانش در بیرون از افغانستان دفاع کند. آقای صدیقی می‌گوید: “میزان تامین حقوق شهروندان یک کشور در بیرون از مرزهایش، رابطه مستقیم با توانایی و سیاست‌های همان کشور در سطح بین‌المللی دارد. برای دانستن این مساله خوب است به بازداشت چندین نظامی امریکایی توجه کنیم که چندی پیش به اتهام تجاوز به آب‌های ایران توسط سربازان سپاه پاسداران بازداشت شدند، با این‌که ایران رابطه‌ای خصمانه با امریکا دارد، ما سربازان بزداشت‌شده را با حفظ حقوق انسانی‌شان به امریکا تحویل داد. به گفته آقای صدیقی این برخورد اما همواره با شهروندان افغانستان در ایران برعکس بوده و حتا در مواردی هم کاملا غیرانسانی بوده است، زیرا در مورد نخست، دولت امریکا از حقوق شهروندانش در بیرون مرزهای این کشور دفاع می‌کند و سیاست‌های مشخصی در برابر حقوق شهروندان خود دارد، اما در مورد دوم، دولت افغانستان سیاست‌های درستی ندارد که بتواند از حقوق شهروندان کشورمان در بیرون از مرزهای‌مان دفاع کند.”
او در ادامه گفت: “این بار نخست نیست که دولت ایران با شهروندان افغانستان چنین برخوردی می‌کند و بار آخر هم نخواهد بود، از تیرباران ده‌ها جوان کارگر افغانستانی در مرز اسلام‌قلعه گرفته تا مداوانشدن آن دخترک معصوم در شیراز و امروز هم این رویداد هول‌ناک که حیثیت ملی افغانستان را خدشه‌دار کرده است، این زنجیره نامیمون ادامه خواهد داشت.”
صدیقی می‌گوید: “این رفتارها نشان می‌دهد که هدف، برخورد با شماری از مجرمان نیست بلکه هدف این رفتار “قرون وسطا‌یی” تحقیر ملتی است که اکنون دولتی ضعیف و ناکارا دارند.”
داوود عرفان، استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه هرات عمل‌کرد پولیس ایران را خلاف روحیه همجواری و عمل غیرحقوق بشری می‌خواند. آقای عرفان می‌گوید: “به نمایش‌گذاشتن پناه‌جویان افغانستانی به‌عنوان دستاورد نیروی انتظامی در کنار مواد مخدر، اسلحه‌ی غیرقانونی و مشروبات الکلی نه تنها مخالف روحیه‌ی اسلامی و حسن همجواری است که به شدت عملی ضد حقوق بشری به شمار می‌رود و انتظار ما از کشور همسایه و هم‌زبان ما این است که با درک شرایط افغانستان به قانون‌مندشدن حضور پناهندگان ما توجه مبذول دارد.”
تحقیر تا به کی، انسانیت کجاست؟

شماری از فعالان مدنی و شهروندان هرات با تجمع اعتراضی مقابل کنسولگری ایران در هرات، واکنش‌شان را در مقابل به نمایش گذاشتن مهاجران افغان در نمایشگاهی در ایران نشان دادند. آن‌ها برگه‌های سفیدی در دست داشتند و شعارهای “انسانیت کجاست؟”، “تحقیر تا به کی؟”، ما “چنین همسایه و برادری نمی‌خواهیم” را، سر می‌دانند.
خلیل پارسا از فعالان مدنی در غرب افغانستان نمایش‌دادن مهاجران افغان در قفس را توهین به انسانیت دانسته و می‌گوید: “نمایش مهاجران افغان در قفس به‌عنوان یک دستاورد، نهایت توهین و تحقیر به انسانیت است و ما این عمل را محکوم می‌کنیم و از سازمان ملل متحد و حکومت افغانستان می‌خواهیم تا این موضوع را به شکل جدی بررسی کنند و اعاده حیثیت کنند.”
تعداد دیگری از فعالان مدنی در هرات می‌گویند: “ذهنیت ایرانی‌ها بیشتر روی مهاجران افغان است و نسبت و به زیادبودن مهاجران افغانستان، نسبت به مظلوم‌بودن مهاجران و نسبت به بی‌حامی‌بودن مهاجران افغان است که ایرانی‌ها هم‌چون عمل‌کرد را انجام می‌دهند و ما از حکومت افغانستان و سازمان‌های بین‌المللی خواهان دادخواهی استیم.”
گروهی از باشندگان هرات که در این تجمع حضور داشتند با صدای بلند شعارهایی را به ضد اقدام اخیر پولیس ایران سر می‌دادند. یکی از اعتراض‌کنندگان گفت: “از حکومت ایران تشکر می‌کنیم که انسانیت را به نمایش گذاشتند. رهبر ایران اعلام کرد که اسلام مرز ندارد اما به پولیس ایران متاسف هستیم که حقوق مهاجران افغان را زیر پا می‌گذارد.”
ضیا رفاه باشنده هرات عمل‌کرد پولیس ایران را خلاف کنوانسیون‌ها و قوانین بین‌المللی مهاجرت دانسته و می‌گوید: “آن‌چه پولیس ایران اخیرا در حق شهروندان افغانستان انجام داده است، اهانت و هتک حرمت به کرامت انسانی و تخطی بزرگ و خلاف تمام کنوانسیون‌ها و قوانین بین‌المللی مهاجرت و پناه‌جویی است. پولیس ایران فراموش کرده که از کشوری نمایندگی می‌کند که شاعرش می‌گفت: بنی آدم اعضای یک پیکراند.”
شهروندان هرات و فعالان مدنی خواهان پی‌گیری این رویداد از مراجع دیپلوماتیک شدند و می‌خواهند تا دولت ایران در مقابل عمل‌کرد نیروهای انتظامی شیراز پاسخگو باشد و از مردم افغانستان عذر‌خواهی کند.
اعتراض‌های فیسبوکی

اقدام اخیر نیروهای انتظامی ایران نه تنها در فضای واقعی واکنش‌های جدی داشت، بلکه بیشتر شهروندان افغانستان در داخل و بیرون از کشور واکنش‌های زیادی را نسبت به نمایش‌دادن بازداشت و در قفس‌اندازی مهاجران افغان به عنوان دستآورد پولیس ایران داشته است.
راشد خراسانی جوان افغان در فیس‌بوک خود نگاشته است: “با این بی‌تفاوتی سردم‌داران افعانستان، باید منتظر رخ دادهای بدتر از این بود.”
مهدی جعفری در تارنمای خودش نوشته است: “دولتمردان شرم‌تان باد! شماهایی که دعوای جایگاه و قدرت دارید، باید از شنیدن این خبر بمیرید!” خبرگزاری ایسنا امروز خبری را منتشر کرد که حین خواندنش دلم خون شد و لحظاتی برای هموطنانم گریستم و گریستم!”
زهره یوسف، بانوی افغان در فیس‌بوکش نوشته است: “جاى بسى خجالت است که جمهوری اسلامى ایران چنین وحشیانه با مهاجران افغان رفتار می‌کند و باید دولت افغانستان اعتراض خود را از طریق وزارت خارجه به سفارت ایران ابراز دارد.”
در کنار واکنش‌های افغان‌ها در برابر رفتارهای نامناسب با مهاجران افغان، ایرانی‌ها نیز نسبت به سرزنش مهاجران افغان در ایران هرازگاهی واکنش نشان ‌داده‌اند.
صادق زیبا کلام، استاد دانشگاه تهران چند سال پیش در نامه‌ای به حسن روحانی رییس جمهور ایران این گونه نگاشته بود: “زندگی افغان‌ها در ایران به جز درد و زجر خیلی چیز دیگری ندارد. جناب رییس جمهور! کمک کنید کاری کنیم که بتوانیم به عنوان یک ایرانی در چشمان یک پناه‌جوی ستم‌دیده‌ی افغان که تنها گناهش این بوده که در افغانستان به دنیا آ‌مده نگاه کنیم و سرمان را از خجلت به پایین نیفکنیم.”
هرچند تا اکنون شهروندان ایران موضع مشخصی را در مقابل کارکرد پولیس آن کشور در برابر مهاجران افغان اتخاذ نکرده‌اند. اما شماری از ایرانیان علیه این عمل‌کرد واکنش نشان داده‌اند.
یکی از کابران ایرانی در تویتر خود نوشته: “چه فرقی بین فرمانده نیروی انتظامی شیراز و ابوبکر بغدادی فرمانده داعش می‌بینید؟ هیچ! یک هیچ بی‌نهایت بزرگ.”
الاهه خسروی یکی از روزنامه‌نگاران فرهنگی در صفحه تویتر خود نگاشته است: ” قرن‌ها است که با مهاجران درست رفتار کردیم، از لهستانی و ارمنی بگیر تا یهودی و…، در این سی سال ولی قد تمام تاریخ شرمنده افغان‌ها شدیم.”
با آن‌که واکنش‌های زیادی را کابران رسانه‌های اجتماعی داشتند، اما بیشترشان عمل‌کرد پولیس ایران را هم‌سان با کارکردهای گروه داعش دانسته‌اند.
آگاهان به این باور هستند که دولت افغانستان باید هرچه زود پی‌گیر این قضیه باشد وگرنه این رویداد می‌تواند سبب لکه‌دار شدن جایگاه و حیثیت ملی افغانستان شود.
ارتباط افغانستان هرچند در حال حاضر با کشور ایران به صورت دوستانه به پیش می‌رود، اما به باور آگاهان هر زمانی‌که مشکلی بین این دو کشور به‌میان آمده، ایران از مهاجران افغان همواره به‌عنوان ابزار فشار بر افغانستان استفاده کرده است. رهبران حکومت وحدت ملی شعارهای دعوت مهاجران به کشور و حمایت از آن‌ها را سر می‌دهند. اما دیده شود که آیا به وضعیت ناگوار مهاجران افغان در ایران رسیدگی خواهد شد.

تتنذذذ

اخبار مرتبط


ارسال دیدگاه