رفتن به بالا
  • یکشنبه - ۲۱ قوس ۱۳۹۵ - ۱۱:۵۸
  • کد خبر : ۲۶۵۴
  • چاپ خبر : چرا باید لقب «شیران خراسان» حساسیت برانگیز باشد؟
شهرام:

چرا باید لقب «شیران خراسان» حساسیت برانگیز باشد؟

«شیران خراسان» لقب تیم ملی فوتبال افغانستان است، اما این لقبی نیست که شماری از سران سیاسی و یا قومی […]

«شیران خراسان» لقب تیم ملی فوتبال افغانستان است، اما این لقبی نیست که شماری از سران سیاسی و یا قومی طی یک نشست ویژه به تیم ملی فوتبال افغانستان اهدا کرده باشند. تیم ملی فوتبال افغانستان نه از تاجیک‌ها است نه از پشتون‌ها و نه از سایر اقوام… در غیر این صورت استفاده از عبارت «ملی» برای این تیم غیر‌منطقی است. هم‌چنان تیم کرکت‌مان یک تیم ملی است، اما این‌که در تیم ملی کرکت سایر اقوام کم‌تر حضور دارند و پشتون‌ها بیشتر، این یک دلیل فنی دارد تا دلایل قومی. به کرکت در هند و پاکستان بیش از سایر ورزش‌ها ارزش داده می‌شود و در آن سرمایه‌گزاری صورت می‌گیرد.
این ورزش در میان مهاجران کشورمان در پاکستان جا باز کرد. بیشتر مهاجران هموطن‌مان در پاکستان در ۳۰ سال گذشته پشتون‌ها بوده‌اند و عامل اصلی و عمده حضور مطلق پشتون‌ها در کرکت همین بوده است. اما تیم ملی فوتبال افغانستان متشکل از همه قومیت‌ها است. فعلا پشتون‌ها، هزاره‌ها و تاجیک‌ها در این تیم دیده می‌شوند اما نبود ازبک‌ها و سایر اقوام هم یک دلیل فنی دارد که شاید به نظر برخی از دوستان کمی غیر‌منطقی به‌نظر برسد.
تیم ملی فوتبال هر کشور در اصل پس از ارزیابی بازیکنان فوتبال در لیگ‌های آن کشور برگزیده می‌شود، اما ناامنی و نبود یک لیگ معیاری فوتبال در افغانستان دست مربیان تیم ملی را همیشه بسته است. شاید ده‌ها استعداد فوتبال در جای‌جای افغانستان موجود باشند که هم‌اکنون کسی از آن‌ها اطلاعی ندارد و یا بهتر بگویم که کشف نشده‌اند. هیچ مربی تا اکنون به شمال افغانستان برای ارزیابی نرفته است تا استعداد ازبک‌های افغانستان را کشف کند. حتا به مناطق مرکزی و هزاره‌جات هم نرفته است. حتا هرات در غرب افغانستان که سرشار از استعدادهای فوتبالی است از این اصل بی‌بهره مانده است. بازیکنان فعلی تیم ملی کشور عمدتا پشتون‌ها و تاجیک‌هایی‌اند که در اروپا به‌ویژه آلمان زندگی کرده‌اند.
به هر ترتیب دنیای ورزش به‌ویژه دنیای فوتبال با دنیای سیاست متفاوت است هر چند هر برد و باخت در فوتبال امروز امری نسبتا حیثیتی شده است. همه تیم‌های فوتبال دنیا چه ملی و چه باشگاهی لقب دارند. مثل تیم ملی کوریای جنوبی که لقبش «ببرها»ست و یا جاپان که لقب آن «سامورایی‌ها» است. تیم ملی فوتبال عربستان لقب «شاهین‌های سبز» دارد و برزیل «قناری کوچک». در افریقا کامرون لقب «شیرهای رام‌نشدنی» دارد و تونس «عقرب‌های کارتاژ» در این میان «شیران خراسان» لقب تیم ملی فوتبال افغانستان است. حتا باشگاه‌های ورزشی فوتبال هم لقب دارند، لقب تیم فوتبال ساندرند انگلستان «گربه‌های سیاه» است و منچستر «شیاطین سرخ» دو تیم پرطرفدار در کشورمان ریال مادرید لقب «کهکشانی‌ها» دارد و بارسلونا لقب «آزلگرونا» و یا «کاتالان‌ها» این القاب چطور توسط چه کسی داده می‌شود؟ گاه هواداران، گاه رسانه‌ها و گاه دولت‌ها برای تیم‌های فوتبال لقب در نظر می‌گیرند.
این القاب زود در جهان فوتبال همه‌گیر می‌شود و بعد از همه‌گیر شدن شکل رسمی به خود می‌گیرد. حالا در تمامی سایت‌های ورزشی معتبر دنیا لقب تیم ملی فوتبال افغانستان از آن‌جایی‌که همه‌گیر شده است «شیران خراسان» است. بعضی اسامی منتخب از نام مکان استقرار باشگاه گرفته می‌شود مثل لقب تیم بلکبرن روورز که «کنار رودخانه‌‌ای‌ها» نامیده می‌شوند. برخی دیگر از اصطلاحات به کار گرفته شده از روی لوگو یا رنگ لباس ورزشی تیم برداشته شده است مانند لقب باشگاه منچستریونایتد که «شیاطین سرخ» نام دارند.
اسم شیطان از روی نشان باشگاه تقلید شده که تصویر نمادین اهریمن است که تاجی بر سر و نیزه‌ای چنگالی شکل بر دست دارد و رنگ قرمز پیراهن آن‌ها نیز در لقب آن‌ها لحاظ شده است. گاه هواداران یا رسانه‌ها برای باشگاه‌ها بیش از یک لقب در نظر می‌گیرند مثل بارسلونای اسپانیا که ارغوانی‌ها (آزلگرونا)، آبی اناری پوشان (بلوگرانا)، کاتالان‌ها و بارسایی‌ها نامیده می‌شوند. اما در این میان «شیران خراسان» به این معنی نیست که بازیکنان این تیم اهل خراسان، ولایتی از شرق ایران‌اند. قلمرو تاریخی خراسان شامل ولایت خراسان در ایران کنونی و بخش‌های عمده‌ای از افغانستان و ترکمنستان امروزی بوده‌است.
در مفهوم گسترده‌تر ازبکستان و تاجیکستان و بخش‌هایی از قرقیزستان و قزاقستان را هم می‌توان در قلمرو خراسان بزرگ تاریخی به حساب آورد. پس با یک تحلیل مستقل می‌توان گفت که تیم ملی فوتبال افغانستان در میان کشورهای ایران، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قزاقستان و قرقیزستان یک شیر است. در لغت‌نامه دهخدا آمده‌است که کلمه «خراسان» واژه‌ای پهلوی است که در متون قدیمی به معنی مشرق (خاور) در مقابل مغرب (باختر) به کار رفته‌است. و در منابع دیگر نیز خراسان در زبان قدیم فارسی به معنی خاورزمین مورد استفاده قرار گرفته‌است.
خراسان را هیچ‌گاه نمی‌توان منحصر به قوم خاصی در افغانستان دانست. قندهار روزگاری بخشی از خراسان بزرگ بوده است. به‌طور کلی می‌توان خراسان خاص را سرزمینی طولانی دانست، گسترده از نزدیک کرانه‌های جنوب شرقی دریای خزر تا بلندی‌های حصار مانند پامیر و هندوکش، که در نظریه‌ای دیگر و در مقطعی از تاریخ، مرزهای آن از حلوان یاری تا شرق (آنجا که خور برآید) گسترده بوده‌است. با این‌همه ما مردم افغانستان بد نیست فوتبال و سایر ورزش‌ها را از سیاست و قوم‌گرایی مجزا بدانیم. وقتی که کریکت‌بازان افغانستان پیروز می‌شوند هیچ‌گاه منجر به خوشحالی یک قوم در افغانستان نمی‌شود و همه از این بابت خرسند‌اند و در فوتبال نیز به همین‌شکل ازبیک، تاجیک، پشتون، ترکمن و همه خوشحال می‌شوند. چنان‌که تیم ملی فوتبال افغانستان متشکل از همه قومیت‌ها است و پشتون و تاجیک و هزاره در آن بازی می‌کنند و در صورت کشف استعدادها از میان سایر اقوام نیز در این تیم بازی خواهند کرد.

اخبار مرتبط


ارسال دیدگاه